أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
567
قانون ( فارسى )
سوء مزاج بايستد و در تعديل آن بكوشد ، و در عين حال غذاى خوب كيموس و زياد كيموس باشد . اگر سبب كم شيرى از اثر چيرگى خلط تباه است ، وسيلهء تخليهء خلط را به كار گير و خلط تباه را پاكسازى كن ! اگر زن شيردار صفرايى مزاج بود ، بايد غذايى را كه مىخورد تمايل به سردى و رطوبت داشته باشد . روىهمرفته براى زنانى كه شير كم دارند ، داروها و خوراكهاى زير خوبند : 1 - آب جو با گلاب قند . 2 - بزر خيار كه در حقنه به كار ببرند . 3 - بزر خيارچنبر خوردنى . 4 - مغز پختهء حيوانات بخورند . 5 - شير گاو و يا شير بز بنوشند . 6 - گوشت ماهى ( رضراضى ) ، گوشت بزغاله ، گوشت مرغ چاقشده بخورند . 7 - سوپى كه از آب جو بر آتش پخته با شير باشد خوب است . 8 - سوپ پنيرك بستانى خوب است . اگر ديدى كه زن كمشير سوء مزاج بلغمى دارد ، داروها و غذاهايى را برايش تعيين كن و تجويز كن كه در اول تا دوم گرمىبخش باشند و رطوبت همراه داشته باشند يا بسيار كم خشكاننده باشند و اين داروهاى كذايى از اين قرارند : 1 - هويج . 2 - ترتيزك آبى . 3 - رازيانه . 4 - شبيت . 5 - كرفس سبز كاشتنى . 6 - كرفس بيابانى ، و اگر سبز باشد و خشكيده نباشد بهتر است ، زيرا خشكيدهء كرفس بيابانى بسيار خشكاننده و گرمىبخش است . 7 - سوپ از آرد گندم با شنبليله و رازيانه بخورند . اگر شير تقريبا خشكيده است و نخ ماننده از پستان بيرون مىآيد ، زيرا غليظ و خشك شده است ، علاجش آن است : 1 - داروى در آب حل شدهء بسيار رطوبتبخش بر پستانش بپاشى . 2 - غذاهاى رطوبتبخش بخورد و هرچه رطوبت زياد مىدهد تناول كند ، كه در حال آب پشت نيز علاج همين است . اگر سبب كمشيرى از سوء مزاج سودايى شيردار است ، علاجش را با داروها و غذاهايى كه بيش از حال معمولى گرمى بخشند و نزديك بدانها باشد - كه ذكر كرديم - انجام ده ! بايد داروها و